تبلیغات
ابهام بند - خیام و موسیقی
ابهام بند

زندگی بدون موسیقی اشتباه بزرگی است.

خیام و موسیقی

دوشنبه 22 دی 1393

نوع مطلب :مقاله های موسیقی، 

شهرت حکیم عمر خیام نیشابوری، اغلب به سبب رباعیاتی است که بیش‏تر آنها را به او منسوب کرده‏اند، همچنین باید یادآور شد که مقام علمی وی تا حد زیادی تحت الشعاع جنبه‏ی شاعری او قرار گرفته است؛ تا آنجا که از نظر منش و اعتقادات نیز وی را غیر از آنکه بوده است معرفی نموده‏اند. مشهورترین اثر خیام رساله جبر و مقابله است. او در این رساله، ضمن بحث از قضایای ریاضی در چند مورد به حمد خداوند متعال پرداخته و از روی اخلاص از او مدد جسته و هدایت طلبیده است.


یکی دیگر از آثار ریاضی خیام رسالة «فی شرح ما اشکل من مصادرات کتاب اقلیدس» است و وی در مقاله‏ی سوم آن درباره‏ی «نسبت مؤلّفه» یا «نسبت تألیفیه‏ی موسیقی» و فرق آن با «نسبت تألیفیه‏ی هندسی» اشاراتی به میان آورده است. استاد جلال الدین همایی، در معرفی این رساله نوشته است اولین کسی که اطلاع صحیحی از متن و اسم و رسم آن به دست داده و حتی بخشی از رساله را در یکی از آثار خود نقل کرده است نصیر الدین طوسی (ف. 672 ه ق) در «الرّسالة الشّافیّة عن الشکّ فی الخطوط المتوازیة» است، ولی این رساله‏ی خواجه نصیر در 1359 ه ق در حیدرآباد دکن به چاپ رسید و در دسترس همگان قرار نگرفت.

بنابراین تنها قلیلی از اهل تحقیق از وجود آن آگاهی یافتند و به تبع، متن رسالة فی شرح ما اشکل من مصادرات کتاب اقلیدس، با همه‏ اهمیت، در قرن‏های گذشته در پرده‏ استتار ماند (جلال الدین همایی 1346:ص ص 123، 338).

علاوه بر چند خاورشناس اروپایی که در قرن هجدهم میلادی به انتشار رساله‏ی مذکور همت گماردند، در ایران برای نخستین بار متن عربی آن همراه با مقدمه‏های فارسی و عربی و دو صفحه عکس نسخه‏ی خطی متعلّق به کتابخانه‏ی گوتای آلمان، از سوی دکتر تقی ارانی در اسفند 1314 (ه ش) در تهران به چاپ رسید. در این رساله، خیام از رساله‏ «شرح المشکل من کتاب الموسیقی» خود نیز یاد کرده است.

استاد همایی، ضمن کتاب خیامی‏نامه‏ خود، برای نخستین بار متن عربی «رساله‏ موسیقی» خیام را به چاپ رسانید و در این‏باره گوید:
در این گفتار باز یکی از مصنّفات ریاضی مسلّم حکیم خیام را معرفی می‏کنیم به نام «شرح المشکل من کتاب الموسیقی» که من سراغ ندارم تا امروز هیچ کجا حتی اسم این کتاب را در جزو مصنّفات خیام ذکر کرده باشند تا به شرح خصوصیّات و تعریف مزایای آن چه رسد (جلال الدین همایی 1346: ص 338)

استاد همایی تاریخ تألیف رساله‏ی مذکور را قبل از 470 ه ق می‏داند. در اینجا باید متذکر شد که حکمای قدیم برای اصول علم ریاضی، چهار شعبه قایل بودند که عبارت از حساب، هندسه، هیئت و موسیقی بود و در موسیقی، به مناسبت تناسب نغمات با یکدیگر، از «نسبت مؤلّفه» نیز صحبت می‏داشتند. بنابراین باید اثر یاد شده را هم جزو تألیفات ریاضی خیام منظور داشت.

استاد همایی احتمال می‏دهد منظور خیام از «کتاب موسیقی» که مشکلات آن را شرح کرده است، «کتاب موسیقی اقلیدس» باشد و این همان کتابی است که ابن ندیم(ف. 378 ه ق) آنرا در «الفهرست از زمره‏ی آثار اقلیدس» به نام کتاب «النغم و یعرف بالموسیقی» ثبت نموده است. در واقع همان‏گونه که خیام کتاب اصول هندسه و حساب اقلیدس را شرح کرده، به شرح «کتاب موسیقی» او نیز پرداخته است.


How much does it cost to lengthen your legs?
دوشنبه 16 مرداد 1396 11:03 ب.ظ
What's Taking place i'm new to this, I stumbled upon this I have discovered It positively helpful
and it has helped me out loads. I am hoping to give a contribution & aid other users like its aided me.
Great job.
caritadaste.jimdo.com
یکشنبه 15 مرداد 1396 03:57 ب.ظ
Why people still make use of to read news papers when in this technological globe the whole thing
is existing on web?
What is the tendon at the back of your ankle?
یکشنبه 15 مرداد 1396 01:59 ق.ظ
Keep on working, great job!
How did the Achilles tendon get it's name?
جمعه 13 مرداد 1396 07:13 ق.ظ
Hello, i think that i saw you visited my website thus i
came to “return the favor”.I am attempting to find things to enhance my website!I suppose its ok to use a
few of your ideas!!
How much does it cost for leg lengthening?
سه شنبه 10 مرداد 1396 01:38 ق.ظ
What i don't realize is actually how you're no longer actually a lot more well-appreciated than you may be right now.
You are very intelligent. You already know thus considerably in relation to this topic, produced me personally imagine it
from a lot of numerous angles. Its like women and men are not interested unless it's one thing
to accomplish with Girl gaga! Your personal stuffs nice.
All the time maintain it up!
tamieshimp.weebly.com
چهارشنبه 28 تیر 1396 11:17 ق.ظ
This article provides clear idea for the new visitors of blogging, that truly how to do blogging and site-building.
heavenlyquantit2.soup.io
چهارشنبه 28 تیر 1396 07:29 ق.ظ
Do you have a spam issue on this blog; I also am a blogger, and I was wanting to
know your situation; we have created some nice methods
and we are looking to trade techniques with others, why not
shoot me an e-mail if interested.
squareowner4306.jimdo.com
سه شنبه 27 تیر 1396 09:10 ب.ظ
Hey there I am so glad I found your webpage, I really found you by accident, while I was looking on Google for something else, Anyways
I am here now and would just like to say cheers for a marvelous post and a all round interesting
blog (I also love the theme/design), I don't have time
to look over it all at the minute but I have bookmarked it and also added
in your RSS feeds, so when I have time I will be back to read a great
deal more, Please do keep up the superb job.
http://joslyngrahm.hatenablog.com
سه شنبه 27 تیر 1396 04:57 ق.ظ
My developer is trying to convince me to move to .net
from PHP. I have always disliked the idea because of the expenses.
But he's tryiong none the less. I've been using WordPress on a number of websites for
about a year and am concerned about switching to
another platform. I have heard very good things about blogengine.net.
Is there a way I can transfer all my wordpress posts into it?
Any kind of help would be greatly appreciated!
http://dagmargrzybowski.hatenablog.com
جمعه 23 تیر 1396 05:17 ب.ظ
My brother suggested I may like this website. He was totally
right. This submit actually made my day. You can not imagine just how
so much time I had spent for this information! Thanks!
BHW
چهارشنبه 6 اردیبهشت 1396 03:59 ب.ظ
Heya just wanted to give you a quick heads up and let you know a few of the pictures aren't loading correctly.

I'm not sure why but I think its a linking
issue. I've tried it in two different web browsers and both show the same
outcome.
manicure
پنجشنبه 31 فروردین 1396 01:35 ب.ظ
Wow that was odd. I just wrote an extremely long comment but after I
clicked submit my comment didn't appear. Grrrr... well I'm not writing all that over again. Anyway, just
wanted to say excellent blog!
BHW
سه شنبه 29 فروردین 1396 10:24 ق.ظ
Howdy just wanted to give you a quick heads up and let you know a few of the pictures aren't loading correctly.
I'm not sure why but I think its a linking issue.

I've tried it in two different internet browsers and both
show the same results.
BHW
جمعه 25 فروردین 1396 11:02 ق.ظ
These are truly impressive ideas in on the topic of blogging.
You have touched some fastidious points here. Any way keep up wrinting.
BHW
پنجشنبه 24 فروردین 1396 09:32 ق.ظ
These are in fact great ideas in about blogging. You have touched some good factors here.

Any way keep up wrinting.
BHW
چهارشنبه 23 فروردین 1396 10:50 ق.ظ
I visited many web sites but the audio quality for audio songs current at this web
site is truly wonderful.
BHW
چهارشنبه 23 فروردین 1396 09:38 ق.ظ
I'm gone to say to my little brother, that he should also pay a visit this web site on regular
basis to get updated from newest reports.
BHW
چهارشنبه 23 فروردین 1396 07:21 ق.ظ
I'll right away clutch your rss feed as
I can not to find your e-mail subscription hyperlink or newsletter service.
Do you've any? Kindly let me realize so that I could subscribe.

Thanks.
manicure
سه شنبه 15 فروردین 1396 01:54 ب.ظ
Hurrah, that's what I was seeking for, what a stuff! existing here at this
blog, thanks admin of this web page.
manicure
پنجشنبه 10 فروردین 1396 09:51 ب.ظ
I was more than happy to find this site. I want to to thank you for ones time for this wonderful read!!
I definitely really liked every bit of it and I have
you bookmarked to check out new things on your web site.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


فهرست وبلاگ
طبقه بندی
آرشیو
نویسندگان
نظرسنجی
    دوست دارید به کدام موضوع بیشتر پرداخته شود؟




آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
جستجو
آخرین پستها