تبلیغات
ابهام بند - چنگ
ابهام بند

زندگی بدون موسیقی اشتباه بزرگی است.

چنگ

جمعه 19 دی 1393

نوع مطلب :ساز شناسی، 

«چنگ» در ایتالیایی و اسپانیایی Arpa، در آلمانی Harfe، در فرانسه Harpe و در انگلیسی Harp خوانده می شود.

تاریخ چنگ
پیدایش چنگ از پیدایش کمان نشأت گرفته است؛ در اثر تیراندازی، زه مرتعش می‌شده و صدای کمی به گوش می‌رسیده است. چنگ‌های اولیه شبیه کمانی از نی و چوب بوده که زهی میان آن کشیده شده است.
چنگ در خاور نزدیک
منشأ و مبدأ چنگ به میانرودان یا همان «مزوپوتامیا» باز می گردد. نخستین چنگها و همینطور لیره، ۳۵۰۰ سال پیش از میلاد در سومر یافته شده اند. برخی از آنان در گورها و مقبره های سلطنتی «اور» که شهری باستانی در جنوب میانرودان و از شهرهای متمدن سومر و اکد بوده و هم اکنون یکی از مناطق باستانی پر ابهت در عراق به حساب می‌آید یافت شده اند. قدیمیترین نقش و نگار های چنگ، در پرسپولیس ایران باستان مربوط به ۵۰۰ سال پیش از میلاد و در مصر مربوط به ۴۰۰ سال پیش از میلاد دیده می شوند. شکوفایی چنگ در سرزمین پارس ها همراه با نوآوری آن به ۳۰۰۰ سال پیش از میلاد باز می گردد. در ۱۹۰۰ سال پیش از میلاد، ایرانیان چنگهای زاویه دار را به صورت عمودی یا افقی با جعبه ای از صدا در آوردند.
با آغاز تاریخ مرسوم، چنگ های تنومند زاویه دار و عمودی نقش برجسته ای نزد یونانیان داشتند و در دربار ساسانیان بسیار گرامی شمرده می شدند. در اواخر دوره ساسانیان، چنگهای زاویه دار مجددا طراحی و سبکتر شدند. ولی با آنکه بر ظرافت و زیبایی آنان افزوده شد، از استحکامشان کاسته شد. در کتابهای فرهنگ کهن ایران باستان که مربوط به ۱۳۰۰ تا ۱۶۰۰ سال پیش از میلاد است، چنگهای با ظرافت بارها و بارها به تصویر کشیده شده اند.

چنگ دوران ساسانی در کاوش های باستان شناسی در بیشاپور-مکان کنونی: موزه لوور
در مهری گلین که بین سالهای ۱۹۶۱ تا ۱۹۶۶ توسط «هلن جی کانتر» و «پناس پی دلو گاز» دو باستان شناس امریکایی در چغامیش خوزستان یافته شد و مربوط به هزاره چهارم قبل از میلاد و دوران عیلامیان می باشد یک «نوازندۀ چنگ منحنی» را نشان می دهد و این چنگ «۶ رشته» دارد.
و باز در ایذه مالمیر چنگ نوازانی را می بینیم که دو نوع چنگ را در دست دارند و پیشاپیش «هانی و همسرش» برای اجرای یک مراسم عبادی در حال نوازندگی هستند. این دو نوازندۀ چنگ، نام خود را نیز با «خط میخی عیلامی» نگاشته اند. چنگ در این دوران «۱۳ رشته» دارد.
نقش‌ برجسته‌های «طاق بستان» نیز نوازندگان چنگ را نشان می‌دهد که در قایق برای شاه ساسانی که به شکارگاه آمده چنگ می‌نوازند. در دورۀ ساسانیان چنگ معروفترین و محبوبترین سازها بوده است و در شاهنامۀ فردوسی نیز از آن فراوان نام برده شده است. «نکیسا» موسیقیدان معروف دربار خسرو پرویز در نواختن آن مهارت تام داشته است. در آثار طاق بستان در یک قایق ۵ نوازندۀ چنگ نقاشی شده است. و در یک قایق که پادشاه در حال شکار است یک نوازنده که به احتمال قوی «باربد» می باشد، در حال نوازندگی است. چنگ در این زمان از «۷ رشته تا ۱۱ رشته» مشاهده می شود.
چنگهایی که در دوره های اخیر تاریخ بابل و آشور نقش شده از حیث شکل و طرز گرفتن و نواختن با چنگهای دوره های قدیم تفاوت بسیار دارد و بر تعداد سیمها نیز افزوده شده است. جعبۀ صوتی این نوع چنگ گاهی مستقیم و بدون انحنا و در موارد دیگر منحنی بوده است. طرز نواختن این ساز نیز تغییر کرده به این معنی که چنگ را طوری می گرفتند که سیمها تقریبا عمود بر زمین باشد. یعنی بر خلاف قدیم، که میلۀ چوبی به موازات زمین بوده، ولی سیمها عمود بر زمین نبوده است. نکتۀ دیگر اینکه در نواختن این نوع چنگ زخمه بکار برده نمی شده؛ بلکه آنرا با دست می نواختند و هر دو دست در نواختن آن دخیل بوده است.




چنگ باستانی در کنده کاری های سنگی پارسیان
انواع ساز چنگ در قرن‌های مختلف در ایران یافت شده است. از جمله چنگ منحنی مربوط به قرن هفتم هجری قمری از صفی‌الدین عبدالمؤمن اُرُمَوی (ارومیه‌ای). تصویر چنگ در تمام آثار باستانی ایران از دوران هخامنشیان گرفته تا سلوکیان دیده می شود.
چنگ مثلث در اواخر قرون وسطی در اروپای غریی رایج بوده است. در سال ۱۷۲۰ در باواریا، پدال هایی در پایۀ چنگ تعبیه شد و این امر بر قدرت فنی چنگ افزود. در سال ۱۸۱۰ سباستین آرا چنگ را به شکل امروزی تکمیل نمود و بدین وسیله نواختن همۀ گامهای بزرگ و کوچک را ممکن ساخت و از آن به بعد چنگ در ارکستر، معمول گردید. چنگ جدید ۴۷ تا ۵۰ سیم و ۷ پدال دارد.
گرچه اروپاییان مدعی ابداع چنگ‌های پدالی هستند و ادعا می‌کنند این چنگ‌ها در قرن ۱۸ میلادی در آلمان پایه‌گذاری شده، اما همین چنگ‌ها نیز بر اساس چنگ‌های زاویه‌دار شرقی ساخته شده است.
چنگ، سازی رشته‌ای است که با انگشت نواخته می‌شود که تکنیک نوازندگی آن در جهان هشت‌انگشتی است. اما تکنیک نوازندگی آن در ایران طبق اطلاعات استخراج‌شده از مستندات باستانی، ده‌انگشتی است.
ساختمان چنگ
این ساز عبارت است از یک قاب مثلث شکل که ضلع عقبی، جعبۀ تقویت کننده صدای ساز، ضلع بالایی، به خطی منحنی که سیم ها بر روی آن ثابت می شوند، و ضلع جلویی، مانند ستونی استوار، نگهدارندۀ دو ضلع دیگر است.
سیم ها غالبا از رودۀ گوسفند و در اصوات بم از جنس فولاد ساخته شده اند. هر سیم یک صوت موسیقی حاصل می کند. تعدادشان حدود ۵۰، همگی به موازات ستون جلویی کشیده شده اند. هر هفت سیم پی در پی به رنگهای متفاوت ساخته شده و در هفت سیم بعدی همین رنگ آمیزی عینا تکرار می شود. سیم ها به فواصل «دیاتونیک» کوک می شوند. مجموعۀ هفت سیم از سیم های چنگ در حالت طبیعی خود نت های «دو بمل»، «ر بمل»، «می بمل»، «فا بمل»، «سل بمل»، «لا بمل» و «سی بمل» را حاصل می کنند. بدین ترتیب همۀ «دو بمل»ها همرنگ، تمام «ر بمل»ها نیز همرنگ و نیز بقیه همرنگ ساخته شده اند.
در انتهای تحتانی جعبۀ تقویت کننده (ضلع نزدیکتر به نوازنده) جلوی پای راست ۴ و جلوی پای چپ ۳ «پدال» قرار دارد. هر یک از این پدال ها با فشار اول و لغزاندن آن به سوی شکاف اول، صدای تمام سیمهای همنام (مثلا تمام دو بمل ها یا ربمل …) را نیم پردۀ کروماتیک بالا می برد (یعنی «دو بمل» را تبدیل به «دو» می کند) و هر گاه پدال را باز هم فشار داده و در شکاف دوم گیر دهیم، نت مربوطه باز هم نیم پردۀ کروماتیک بالا می رود (یعنی نت «دو» تبدیل به «دو دیز» می گردد.) به این ترتیب به کمک هر هفت پدال می توان تمام نت های هارپ را دو بار، و هر بار نیم پردۀ کروماتیک بالا یا پایین برد. وسعت صدای هارپ، (و فواصل کروماتیک آن، با استفاده از پدال) از این قرار است:

وسعت صدای هارپ و فواصل کروماتیک آن با استفاده از پدال
انواع ساز چنگ یا هارپ
۱-«چنگ ارکستری»
۲- «چنگ سنتی»
۳- «چنگ باستانی»
۴-«چنگ تزیینی»
که خود از لحاظ «شکل ظاهری» به «۱۷ نوع الگو و فرم چنگ» تقسیم می‌شود: از جمله می توان از «چنگ زاویه‌دار»، «چنگ منحنی»، «چنگ ون»، «چنگ کندوگ» و «چنگ ون کنار ساسانی» و «چنگ لیر – چنگی در یونان که به شکل U است» یاد کرد.
در ایران، تعداد چنگ‌نوازان بسیار معدود است و شاید فقط یک چنگ‌نواز باشد که به اجرای برنامه و کنسرت می پردازد! «عبدالعلی باقری نژاد»، استادکار ساخت آلات موسیقی و احیاگر چنگ ایرانی. به گفتهٔ خودش تنها خانوادۀ چنگ‌ نواز ایرانی است که به صورت گروهی برنامه اجرا می‌کند. او به همراه همسر و دو فرزندش تاکنون در ایران چهار کنسرت پژوهشی برای معرفی این ساز باستانی انجام داده است. وی با تاسیس آموزشگاه چنگ نوازان اولین آموزشگاه چنگ را در ایران دائر نموده است و هم اکنون دهها هنرجوی چنگ نواز دارد. وی با تلاش فراوان توانسته است ردیف نوازی ایرانی را با این ساز به هنر جویان خود بیاموزد. وی معتقد است که طی این ۱۷ سال تحقیق در مورد ساز چنگ هنوز در اول راه است.


foot pain cream walgreens
سه شنبه 6 تیر 1396 02:57 ق.ظ
You can definitely see your skills within the work you write.
The world hopes for even more passionate writers
such as you who aren't afraid to say how they believe.
Always follow your heart.
http://carrillookorfiqcoi.snack.ws/help-for-contracted-toes-feet.html
دوشنبه 5 تیر 1396 12:29 ب.ظ
Hi my friend! I wish to say that this post is awesome, great written and include
almost all vital infos. I'd like to see extra posts like this.
aboardtrousers86.hazblog.com
چهارشنبه 20 اردیبهشت 1396 02:49 ب.ظ
Wonderful blog! I found it while searching on Yahoo News.
Do you have any suggestions on how to get listed in Yahoo News?

I've been trying for a while but I never seem to get there!
Cheers
BHW
شنبه 2 اردیبهشت 1396 07:00 ب.ظ
Hey! I could have sworn I've been to this website before but
after reading through some of the post I realized
it's new to me. Nonetheless, I'm definitely glad I found it and I'll be book-marking and checking
back frequently!
manicure
جمعه 1 اردیبهشت 1396 04:54 ب.ظ
I always spent my half an hour to read this web site's content daily along with a cup of coffee.
BHW
جمعه 1 اردیبهشت 1396 04:01 ق.ظ
This info is worth everyone's attention. When can I find
out more?
BHW
پنجشنبه 31 فروردین 1396 12:50 ق.ظ
Hello, I enjoy reading through your article. I wanted to write a little comment
to support you.
manicure
سه شنبه 22 فروردین 1396 09:12 ق.ظ
Superb, what a weblog it is! This webpage gives
helpful facts to us, keep it up.
manicure
دوشنبه 21 فروردین 1396 09:35 ب.ظ
Very shortly this web page will be famous among all
blog people, due to it's nice posts
manicure
سه شنبه 15 فروردین 1396 12:02 ق.ظ
It is perfect time to make some plans for the future and it's time to be
happy. I have read this post and if I could I want
to suggest you few interesting things or advice. Maybe you
could write next articles referring to this article.
I wish to read more things about it!
manicure
دوشنبه 14 فروردین 1396 08:26 ب.ظ
Wonderful blog! I found it while surfing around on Yahoo News.

Do you have any tips on how to get listed in Yahoo News?
I've been trying for a while but I never seem to
get there! Appreciate it
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


فهرست وبلاگ
طبقه بندی
آرشیو
نویسندگان
نظرسنجی
    دوست دارید به کدام موضوع بیشتر پرداخته شود؟




آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
جستجو
آخرین پستها